Xhevat Bislimi

Xhevat Bislimi: Dikush duhet t’ia thotë Vulinit të Serbisë dhe gjithë botës…

Ideja  e drejtë e Kryeministrit shqiptar, Edi Ramës, që dy shtetet e Shqipërisë, Republika e Kosovës dhe Republika e Shqipërisë, të kenë një Kryetar, politikë të jashtme të përbashkët (të unifikuar) dhe unifikim të politikave të sigurisë i paska shqetësuar edhe autoritetet shoviniste serbe në Beograd!

Ideja e Kryeministrit shqiptar i shqetësoi dhe trazoi jo me pak edhe jugo-kosovarët që kanë uzurpuar pushtetin, pasurinë dhe privilegjet tjera në Kosovën shqiptare! Kjo shtresë parazite dhe mohonjëse e shqiptarësisë së Kosovës dhe kombit shqiptar afrimin dhe unifikimin e dy republikave-shteteve të Shqipërisë e sheh si kërcënim për privilegjet e fituara dhe të “cimentuara” duke bashkëpunuar me Serbinë, me miqtë e saj në rajon e në botë dhe me “patriotët” luftëtarë pas Luftës së Madhe të LPK-UÇK-së!

Serbia dhe shtetet fqinje shoviniste, që mbajnë akoma të pushtuara toka të konsiderueshme te Shqipërisë (rreth 50 000 km katrore tokë), afrimin e dy republikave të sotme të Shqipërisë dhe të krahinave tjera shqiptare e paraqesin dhe propagandojnë si projekt dhe përpjekje të shqiptarëve për ta krijuar “Shqipërinë e Madhe”, e cila, sipas shovinistëve fqinj dhe sipas mikes së madhe të Serbisë, Rusisë, është kërcënimi më i madh për paqen, sigurinë dhe qëndrueshmërinë në rajon dhe Evropë! Këtë kërcënim dhe “frikë” nga krijimi i “Shqipërisë së Madhe” e paska shprehur botërisht sot edhe Ministri i Mbrojtjes i Serbisë, Aleksandër Vulin, dhe qarqe tjera shoviniste shtetërore e joshtetërore në Serbi!

Prandaj, mendoj, që Tirana zyrtare, Prishtina dhe Shkupi ynë, akademitë tona (nëse meritojnë akoma këtë emër!), mediet autoktone-kombëtare dhe inteligjencia jonë shqiptare duhet t’ia thonë Serbisë dhe gjithë botës se me (ri)bashkimin e katër vilajeteve të dikurshme të Shqipërisë në një shtet të vetëm nuk krijohet “Shqipëria e Madhe”, por Shqipëria e Vogël, ajo që ka mbetur pas pushtimit dhe spastrimit të dhjetëra mijëra kilometrave katrore tokë shqiptare. “Shqipëri e Madhe”, sot, me të drejtë do të quhej pretendimi për rikthimin e Nishit, Prekuplës, Vrajës, Leskocit, Kurshumlisë, Toplicës, etj., në Serbi e krahina tjera në Iliri, që dikur ishin arbërore-shqiptare, ose rikthimin i Athinës, Selanikut, Peloponezit, etj. në Greqi, etj.! Por, të pretendosh, me të drejtën historike dhe aktuale ndërkombëtare, ribashkimin e tokave dhe të pjesëve të kombit që edhe sot janë shqiptare në Serbi ( tri komuna shqiptare), në Maqedoni (pjesa më e madhe e saj), në Greqi (Çamëria), në Mal të Zi (një pjesë e madhe), është e drejtë dhe zgjidhje e përhershme e fatlume për Ilirinë-Ballkanin.

Kjo zgjidhje nuk është në interesin e borgjezive të sotme të shteteve fqinje dhe të interesave-pretendimeve ruse në Iliri, por do të ishte zgjidhje që do të garantonte paqen, sigurinë, qëndrueshmërinë dhe fqinjësinë e përhershme në këtë rajon të trazuar për shkak të copëtimit të Shqipërisë dhe të kombit shqiptar në gjashtë shtete. Popujt fqinj këtë zgjidhje do ta përjetonin si “çlirim” të shumëpritur nga shqiptarët dhe mundësi të pakufizuara për lirinë, demokracinë dhe zhvillimin e tyre.

Pra, bota duhet të mësojë se te ky copëtim edhe qëndron shkaku i parë dhe i fundit i tensioneve, konflikteve dhe luftërave të herëpasherëshme midis shqiptarëve dhe fqinjëve të tyre shovinistë, shkak që duhet eliminuar me krijimin e një shteti të vetëm dhe të përbashkët për shqiptarët dhe pakicat që do të përfshiheshin me të gjitha të drejtat e tyre. Të tjeratë janë pasoja të këtij copëtimi tragjik, që fqinjët e kombit shqiptar, me ndihmën e Fuqive të Mëdha (edhe për fajin e madh të Perandorisë Osmane), i kanë bërë Atdheut tonë të përbashkët, Shqipërisë!

Heshtja e Tiranës zyrtare, e Prishtinës, e Shkupit, e medieve tona dhe e qarqeve intelektuale, shkencore e kulturore përballë kësaj fushate antishqiptare dhe fashiste me “Shqipërinë e Madhe” nga ata që kanë krijuar Serbinë e Madhe, Malin e Zi të Madh dhe Greqinë e Madhe në toka të Shqipërisë është e pajustifikueshme, e patolerueshme dhe me pasoja për pozitën e kombit tonë! Dikush duhet t’ia thotë troç Vulinit të Serbisë dhe krejt botës se (ri)bashkimi i Shqipërisë nuk është krijim i “Shqipërisë së Madhe”, por jetësim i një të drejte të garantuar me të gjitha konventat dhe të drejtën ndërkombëtare për vetëvendosjen e popujve. Dikush duhet t’ia thotë botës se “Shqipëria e Madhe” ishte shpikje e Rusisë dhe e borgjezive shoviniste-pushtuese fqinje për t’ua tundur si gogol popujve të tyre dhe Evropës saherë që shqiptarët përpiqen për t’u çliruar nga zgjedha e robërisë! Ky dikushi duhet të jetë Tirana zyrtare, e cila është e vetmja që ka “tapitë” dhe të drejtën për përfaqësimin dhe interesimin për Shqipërinë e katër vilajeteve, për tokatë e Saj dhe për shqiptarët kudo ne botë.

Kërcënim për paqen, sigurinë, qëndrueshmërinë dhe fqinjësinë në Iliri-Ballkan, do të duhejë t’i thoshte Tirana zyrtare Vulinit të Serbisë dhe krejt botës, nuk paraqet afrimi dhe bashkimi i kombit shqiptar dhe i Shqipërisë, por projekti, angazhimi dhe këmbëngulja e Serbisë dhe e aleateve të saj për ta mbajtur kombin shqiptar të copëtuar dhe tokatë e Shqipërisë të pushtuara! Ky fakt ishte dhe mbeti kërcënim real për paqen, sigurinë dhe stabilitetin në rajonin tonë, që quhet Iliri (Ballkan). Kjo e vërtetë nuk mjafton të thuhet dhe përhapet vetëm nga Tirana zyrtare dhe qeveritarët e diplonatët e Saj. Kjo e vërtetë e madhe dhe me pasoja paqedashëse e stabilizuese duhet të argumentohet dhe shpërndahet nga qarqet hulumtuese-shkencore, nga mediet dhe nga çdo shqiptar që ka “zgjedhur” të mbetet shqiptar në Kosovë dhe kudo në Shqipërinë e katër vilajeteve e në botë…

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …