Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Historisë të derisotme, ia bëjmë disi, se ajo di të falë, por e ardhmja nuk fal

Kushdo që përcjell komunikimin politik mes krerëve të partive politike (akademikë a doktorantë a fakulteteshe universitetesh në distancë) në Kosovë e sheh hidhnakërinë e liderëve që pretendojnë qeverisjen, sundimin e Kosovës për vitet në vazhdim.

Konkretisht, dje, më 30 gusht 2017, dy muaj e gjysmë pas çertifikimit të rezultatit të zgjedhjeve të parakohshme të 11 qershorit 2017, dhe pothuajse një muaj pas fillimit të seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës, komunikimi sa vjen e ashpërsohet. Kosova vazhdon të jetë me Kuvend të pakonstituuar e me Qeveri të mosbesuar. Ndërsa të sotmes dhe të ardhmes iu duhen institucionet e menjëhershme, imediate, për vendime të reja e të domosdoshme për zhvillimet tashmë tejet të vonuara, të pafalshme dhe pa asnjë arsye, që devalvojnë, zbehin, nëpërkëmbin shtetformimin aq të gjakuar nga brezat liridashës.

Shkurt, e ardhmja assesi të na bashkojë. Historisë të derisotme, ia bëjmë disi, se ajo di të falë, por e ardhmja nuk fal, sepse bëhemi të gjithë kurorëshkelës, kushtetutshkelës, bukëpërmbysës, të pabesë, hipokritë, shërbyes të dreqit e të birit!

Sepse, për çdo proces, koha është thesari më i paçmuar dhe përcaktues për kombin, shtetin, identitetin! A thua nuk na e dëshmon këtë historia?! E djeshme, e (pa)paragjykyar, e sotme, që po e shohim dhe po i (keq)kontribuojmë dhe e ardhmja, me ç’po rezulton, tejet e mjegullt!

Për të sotmen, këtë ditë, të njëjtit njerëz kur folën për të djeshmen aq të dhimbshme – siç është “fati”(edhe me fajin e bashkëbiseduesve në Bruksel!) i të pagjeturve, –në deklarime, u panë jo pak të bashkuar. Gjë e mirë, sigurisht, anipse, pa qenë të bashkuar për të sotshmën e të ardhmen e këtij vendi nuk mund të ndihmohen as familjarët e të pagjeturve e as të dihet fati i njerëzve të pagjetur. Ose, thënë më së buti, për të pagjeturit, “institucionalistëve” tanë u bjen ndërmend vetëm një ditë të vetme të vitit, edhe kjo në Ditën e të Pagjeturve.

Mbase, më mirë një ditë se hiç!

Së paku le të na bashkojë qoftë edhe deklarativisht historia e dhimbshme e të pagjeturve, pasi e “ardhmja”, tisi i saj i mjegullt, na ka bërë e po na bënë pikë e pesë. E dikush pikërisht në këtë ditë përpiqet ta përmirësojë gjithë jetën e tij kontroverse (kontestuese!), duke i bërë tokë të gjithë kundërshtarët jashtë e brendapartiakë! Madje edhe miqtëe tij të zemrës! Mjafton, që se paku ai të dalë i pastër si qimja prej tëlyeni! Duke harruar se deri dje ishte bashkë për interes “madhor”, me ata që sot për mëri “madhore”, vendin e ka lënë me një institucion kushtetues, të cilit i kanë dhënë fuqinë e mbretit mesjetar. Dhe në ketë rast ka harruar të cek sesi i korruptuan deputetet me terminale, poste ambasadoresh e gjera tjera të pa dukshme, por të mundshme, për të votuar një kundërshtar të madh politik për kryetar shteti (tani dikush nga ta e quajë edhe mbret)?!

Për cilin interes u bënë të gjitha ato marifete?

Kjo ka mbetur e pa shpjegueshme sot e gjithë ditën.

Sepse del tejet ironike dhe hipokrizi më vete që, derisa vendi, i të cilit para pak mujve ishte kryeqeveritar, pak ka rëndësi tani si po e lë apo si do ta lë… Interesi për kombin e shtetin ose është i përhershëm, ose nuk ekziston fare dhe si po duket nuk ka ekzistuar në asnjë kohë..

Por, siç po shihet dikujt i mjafton të jetë vet i “pastër”e të shndritës si “ari” i alkimistëve!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …