Skënder Sadri KAPITI: Vizioni i reformatores Grida Duma

Skënder S. Kapiti: Berisha, Thaçi, Rama, Mustafa, Meta, bëjuni shqiptarëve një të mirë historike- largohuni!

Duke parë, dëgjuar e vështruar; duke parë dhe prekur realitetin gjithdimensional të politikës, të drejtësisë, të mosintegrimit, të  moszhvillimit, të mosmirëqënies, të papunësisë ,të varfërisë, të korrupsionit, të drogës dhe të eksodit  që vijnë si pasojë e mosqarkullimit të elitave politike, patriotike ,demokratike dhe intelektuale dhe e kalbjes, e gërryerjes dhe e kriminalizimit të sistemit, e vetmja shpresë te shqiptarët për ndryshimin është largimi nga politika i kësaj elite politike kudoshqiptare si autorja e këtij realiteti dështak dhe mjeran në Shqipëri dhe në Kosovë.

Sikur 5% të ishin të vërteta akuzat e ndërsjellta të politikanëve shqiptarë kundër njëri-tjetrit, akuzat publike të opinionit qytetar, intelektual dhe mediatik  si dhe këshillimet, ankimet, konstatimet dhe akuzat e ndërkombëtarëve për këta drejtuesit kryesorë të politikës shqiptare si dhe për politikanët shqiptarë në përgjithësi , vetëm ky 5% -ësh do të kishte qenë tepër mjaftueshëm të paktën moralisht që politikanët shqiptarë të tillë minimalisht duhet të largoheshin nga politika.

 

  Degradimi i politikanit

 

Kur pushteti dhe pangopësia me të , politikanit ia errëson pamjen dhe ky verbim nuk e lejon atë që ta vështrojë realitetin; kur pangopësia e mbërthen me grykësinë për të rrëmbyer të gjitha: autoritet, pushtet, famë e pasuri nxitimthi; dhe kur si realitet politikani njeh dështimin, kotësinë dhe dukjen e panevojshme kudo e në çdo vënd dhe kurdoherë e në çdo kohë, për tu paraqitur si shpëtimtar madje edhe atëherë kur ai bën zullumin dhe tradhëtinë, korrupsionin dhe krimin,dhe kur vetëm te pushteti ai gjen kënaqësinë, këtij politikani dështak: “triumfi dhe lavdia” e tij kthehen në mjerim, dramë e fatkeqësi për popullin e tij. Ky politikan i rrëmbyer nga marrëzia , pangopësia dhe nga urrejtja e mizoria nuk di se çfarë bën me pushtetin e tij, dhe për zullumet, korrrrupsionin dhe për pabesitë e tij atë e mbërthen frika dhe ankthi,dhe kjo frikë dhe ky ankth nuk e lë atë që të largohet nga politika dhe as nga pushteti, sepse vetëm te pushteti ai ka besim dhe siguri për pandëshkueshmërinë.

Është koha që shqiptarët të veprojnë për ta larguar eliten politike dhe për ta dëbuar atë nga politika, nga pushteti, nga autoriteti i pamerituar  dhe i korruptuar i tyre. Duhet larguar dhe dëbuar kjo “elitë” politike në mënyrë që shqiptarët të moslargohen nga atdheu prej arrogancës, prej korrupsionit, prej të padurueshmes dhe prej padrejtësive  që atyre u vijnë nga këta dhe nga kjo elitë e keqe politike që ka mbërthyer dhe grabitur gjithçka.

Koha e demokracisë nuk mund të bllokohet dhe as të pengohet nga rrangallat dhe vjetërsirat politike deshtake si Berisha, Thaçi, Rama, Mustafa e Meta dhe shumë të tjerë të përjetshëm të  politikës, jo vetem për faktin se janë “lodhur”, “plakur” dhe konsumuar por edhe sepse jane bërë tepër të pabesueshëm dhe të neveritshëm e të gërrditshëm jo vetëm te opinioni i  gjërë publik dhe kombëtar shqiptar por edhe te aleatët e shqiptarëve ,te SHBA dhe te BE.

Këta, dhe kjo elitë politike, apo ky establishment politik si në Shqipëri dhe në Kosovë nuk janë lodhur dhe plakur as nuk janë thinjur nga shqetësimet dhe as nga  puna e përkushtimi i tyre per shtetin , për shqiptarët, për mirëqënien ,për drejtësinë dhe për integrimin e Shqipërisë e Kosovës, por janë lodhur dhe plakur  si dhe janë konsumuar prej korrupsionit, prej hajnive dhe prej mashtrimeve e genjeshtarave të  keqqeverisjeve të tyre të cilat realisht kanë qenë “arritjet”  dhe “realizimet më të mëdha” të kësaj elite politike shqiptare për 27 vite në Shqipëri dhe për 19 vite në Kosovë.

Këta dhe elita politike rreth tyre janë shteruar dhe nuk kanë më as vizion, as alternativa dhe janë shterpëzuar dhe nuk prodhojnë më as besim dhe as idera; kjo “elita” politike partiake e parlamentare, kjo “elita” qeverisëse dhe administrative injorantësh e mbajnë peng shtetin dhe shoqërinë shqiptare, e mbajnë peng zhvillimin dhe integrimin , e mbajnë peng ligjin dhe drejtësinë. Prej kësaj elite politike shqiptarët vuajnë nga mjerimi, papunësia, nga korrupsioni dhe nga padrejtësia dhe prandaj vetëm sa largohen nga atdheu.

Një gjë e di besoj me siguri, atë se për këto se çfarë shkruajta shkurtimisht më sipër janë dakord shumica e qytetarëve të Shqipërisë dhe të Kosovës, pasi prej atyre këto edhe i  dëgjon dhe prej atyre edhe i mësojmë  këto të vërteta,dhe  këto i dinë mirë edhe ndërkombëtarët.

Këtë e them me siguri sepse shqiptarët i dinë shumë mirë të gjitha të vërtetat.

Dhe këto të vërteta i dinë shumë mirë edhe aleati i madh i shqiptarëve që janë SHBA-të, dhe SHBA gjithnjë edhe ua ka thënë drejtpërsëdrejti shqiptarëve të vërtetat , sepse: demokracia, politika e qeveria amerikane gjithmonë thonë të vërtetën. Kurse politika dhe “demokracia” në Shqipëri dhe në Kosovë  nuk thonë e nuk punojnë për të vërtetën sepse politika dhe qeverisjet e pushtetet shqiptare punojnë vetem për veten e tyre dhe per pasojë dhe si rrjedhojë  punojnë pandershmërisht kundër demokracisë, kundër interesit publik  dhe e fshehin dhe manipulojnë me të vërtetën dhe me realitetin.

E vërteta më e madhe sot te shqiptarët , te të dy shtetet shqiptare , Shqipëria dhe Kosova, janë: politika e keqe dhe e kriminalizuar, korrupsioni dhe drejtësia( padrejtësia). Dhe po kështu dihet se autorët dhe shkaktarët kryesorë të këtij realiteti janë ata që janë cituar në titullin e këtij shkrimi si dhe strukturimet  dhe keqfunksionimi i infrastrukturës dhe i superstruktures politike, administrative dhe juridike i kësaj elite politike të sotme të cilat e keqmenaxhojnë ligjin, shtetin, politikën, demokracinë dhe drejtësinë, këta të cilët e kanë kapur të tashmen dhe e mbajnë të tashmen dhe të ardhmen peng të së kaluarës.

Por ajo që nuk kuptohet është kjo: se si ka mundësi që shqiptarët e dinë të vërtetën por nuk arrijnë për ta realizuar dhe për të arritur te ajo?

 

Dhe cila është arritja e munguar ?

 

Është ndërtimi i shtetit ligjor me standarte moderne, sundimi i ligjit, konstruktivizmi  dhe funksionimi  konstitucionalist i shtetit, triumfi i patriotizmit real si dhe realizimi i  proceduralizmit të vërtetë demokratik.

Shqiptarë veproni tani nëse doni ta ndihmoni veten, veproni tani dhe mbështeteni fort zbatimin e VETTING-ut, sepse shqiptarët dhe vetëm shqiptarët më shumë se kushdo tjetër në Europë kanë nevojë për VETTING-un, për drejtësinë dhe për ndihmën e SHBA-ve. Shqiptarët vuajnë nga padrejtësia ,pra shqiptarët kanë nevojë për drejtësinë, por ama edhe drejtësia ka nevojë për mbështetje nga njerëzit kombëtarë dhe nga shoqëria patriotike të cilët e duan drejtësinë, lirine, atdheun dhe shtetin e tyre.

Berisha, Thaçi, Rama , Mustafa e Meta dhe shumë  politikanë të tjerë ,  bëjuni një “të mirë” shqiptarëve që juve t’u mbetet si diçka “e mirë” në Histori, largohuni nga skena politike! Vetëm kështu, nëse largoheni, ju do të kontribuonit për t’i dhënë lirinë demokracisë, patriotizmit, shtetit ligjor, progresit ,mirëqënies dhe integrimit të shqiptarëve.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …