Pirro Prifti: Krim …..pa Ndëshkim

Të rralla janë vendet ku ata që kryejnë krime vazhdojnë jetën politike pa u ndëshkuar.


Nuk është problemi se nuk ndëshkohen VIP-at apo drejtuesit politikë ose ata shoqërorë dhe dënohen vetëm  recidivistët dhe delinkuentët pa poste.


Problemi është kthyer në një obsesion dhe në një fobi sociale kur mendon se krimet e kryera në formën e korrupsionit, hajdutllëkut, shkeljes së   ligjit, ose dhe vrasjeve me prapavija politike, janë bërë me idenë e fajtorit se…. këto gjëra po i bëjnë që të pasurohen dhe duke u pasuruar të krijohet klasa e pasur me qëllim që të disancohet vëndi sa më shumë nga murtaja komuniste…


Apologjia hipokrite e pasurimit sepse komunizmi na la të varfër dhe  të barabartë në varfëri,  e shumëfishuar pas viteve `90 nëpërmjet klaneve drejtuese politike, krijoi  idenë e shkeljes së ligjit dhe të pandëshkueshmërisë ngë të gjithë.


Aq më të lehtë e patën drejtuesit sepse ata mbollën idenë  e ..o burra të pasurohemi, ligjin e bëjmë në që jemi në pushtet dhe nuk dënohemi po ta shkelim atë…, ose edhe më tragji-komikja: Poshtë komunizmi, dhe shkatërro pa kriter pronën, veprat e bëra nga populli,  dhe përvehteso e digj arkivat, hipotekat; të gjitha këto në emër të pasurimit pa kriter, sepse për partitë politike thirrjet `poshtë komunizmi` fshihte në vetvehte jo vetëm që komunizmi nuk mund të kthehej më, por nën maskën e ndëshkimit të komunizmit (që gjithsesi të kujton fjalë e urtë popullore .`ujku ujku por çakalli po bën namin`), po mbulohej një krim tjetër që nisi si ndëshkim ndaj së kaluarës por që nën këtë kamuflazh keq pëdoruan,  keqmanaxhuan, dhe përvehtësuan  pronën shtetërore aq sa dhe OSBE, BE, dhe organizata ndërkombëtare u shqetësuan se Shqipëra deri në vitin 2011 nuk kishte bërë as inventarin e popullatës dhe as inventarin e pronave.


Ky ishte një turp i madh për shtetin shqiptar, pushtetet e të cilit mbajnë përgjegjësi të rëndë për shkeljet e ligjit dhe për mos zbatimin e tij. Gjithçka u krye nën emrin që duke shkatërruar dhe marrë ato që prodhoi komunizmi, Shqipëria do të bëhej më e mirë në të ardhmen. Por nuk ndodhi kështu.


Kjo të kujton Romanin e Fjodor Dostojevskit “Krim dhe Ndëshkim“.


Shkurtimisht personazhi kryesor  Rodion Raskolnikov.. fokusohet në dilemën dhe brerjen e ndërgjegjes së Raskolnikovit (që ishte një ish student në Shën Petërsburgun e atëhershëm)   në se vrasja e një njeriu si fajdexhiu i paskrupullt ndaj të cilit ishte borxhli Raskolnikovi do të shërbente për të të kryer vepra të mira në të ardhmen, sepse bota do të shpëtonte nga një krimb i ndyrë si fajdexhiu, të cilit i kishte borxh?!


Pra kryerja e një vrasjeje bëhet për të testuar teorinë që njerëz të aftë për të kryer të tilla veprime, –  të kenë të drejtën për ti kryer këto veprimë të rënda si vrasja- me besimin se vrasja qënka e lejueshme kur bëhet fjalë për qëllime me të larta dhe për të përmirësuar të ardhmen…..


Në këtë rast, persoazhi i romanit të Dostojevskit  e krahasonte vehten më Napoleon Bonapartin…


Kjo ka ndodhur  dhe me kastën drejtuese të politikës sonë 25 vjeçare e cila krahas detyrës për të shëmbur komunizmin dhe për të ndërtuar një të ardhme më të mirë për popullin shqiptar i lejoi vehtes (sigurisht me pa të drejtë) të dëmtojë të keq manaxhoje dhe të përvehtësoje assetet e shtetit dhe të krijojë kushte për të lulëzuar krimi dhe korrupsioni me qëllimin e mirë.. për të krijuar klasën e pasur…


Përplasjet e ashpra politike këto dy vjet pas fitores së maxhorancës së sotme janë pikërisht problemet e pazgjidhura këto 25 vite të tranzicionit: informaliteti, korrupsioni galopant, kriminalizimi i politikës, dhe papunësia si pasojë e politikave të gabuara.


Ndihma e BE dhe SHBA në përshpejtimin e integrimit, në vendosjen e zbatimit të ligjit për shkak të pandëshkueshmërisë të shkelësve V.I.P.-a të ligjit, ka hasur kundërshtimin e ashpër të opozitës e cila nuk po e kupton se kundërshtimi i ashpër i veprimeve të Maxhorancës të miratuara edhe nga BE, nuk do ta çojë as Opozitën për të marrë më shumë vota, dhe as stabilizimin e ekonomisë dhe as dekriminalizimin e vëndit, duke patur parasysh se vetë Opozita është fajtorja kryesore e kësaj gjendjeje gjatë qeverisjes 8 vjeçare por edhe gjatë qeverisjesve në total 14 vjeçare.


Është ajo që ka nxitur dëshirën për të krijuar të ashtuqajturën ` klasë e pasur` me cdo kusht, pra duke thyer dhe ligjet, është ajo që ka nxitur me mosveprimet e saj mbjelljen e drogës dhe fshehjen e informacionit, është ajo që ka dëmtuar rëndë teknokracinë profesionale duke preferuar militantizmin partiak për vëndet e punës.


Po ky problem, ishte akut edhe gjattë 8 viteve të qeverisjes së majtë.


Problemet që hasen sot në politikën shqiptare janë pikërisht pasojat e politikave të gabuara të së kaluarës, dhe është mirë që Opozita të luajë rol konstruktiv e debatues dhe jo destruktiv në formën e sharjeve, fyerjeve, dhe mos pasjes së asnjë alternative dhe për më tepër të mungesës së reflektimit.


Nuk është e rastit që sot në gazetën RD të dalë një titull  sa komik aq edhe tragjik: “Maxhoranca po prish Kanabisin e mbjellë në veri… për të rritur çmimin e kanabisit në jug në Tepelenë“?!  Çështë kjo thagmë opozitare? Çjanë këto orientime idiote të politikës opozitare? Kështu do të luftohet droga? Kështu do të ndihmohet Shqipëria për u integruar?


Aspekti tjetër i rëndësishëm është dekriminalizmi i politikës.


Kjo nuk mund të bëhet me sharje dhe me ofendime por më pëmrësimin e ligjeve dhe,  jo duke përdorur vetëm Dëshminë e Penalitetit siç është bërë deri tani, për të cilën duhet të turpërohet edhe vetë Opozita e cila ka nxjerrë edhe deputetë e drejtues, pikërisht nëpërmjet këtij ligji.


Duke patur parasysh problemet e mëdha të përshkruara më sipër dhe përkrahjen e BE për të luftuar korrupsionin, reformën në drejtësi,  kriminalitetin (nëpërmjet ligjeve të dekriminalizmit dhe atij të lustracionit), informalitetit, emigracionin dhe papunësinë, është e domosdoshme që të bashkëpunohet, ndryshe popullit do i krijohet përshtypja se lufta politike që bëhet në parlament nuk ka qëllim tjetër vetëm e vetëm për të mbuluar të palarat, fshehjen e krimit, fshehjen e korrupsionit, paaftësinë për të drejtuar, dhe më në fund vjen sigurisht edhe zhgënjimi 25 vjeçar i popullit: dëshira për tu larguar sepse gjëndja nuk përmirësohet.


Dhe ky fakt rëndon tërësisht mbi politikën shqiptare: mungesa e plotë e dëshirës për të zgjidhur problemet sepse nëse zgjidhen- ka shumë mundësi që të dalin se fajtorët kryesorë janë ata që kanë qënë në drejtim por kanë mbetur të pandëshkuar.


Duke ndenjur të pandëshkuar për një kohë të gjatë, këta politikanë dhe servilët e tyre kanë bërë çmos që të çmontojnë shtetin duke u rizgjedhur apo riemëruar dhe duke formuluar ligje më boshllëqe që i amendonin herë pas here sipas dëshirës, dhe duke penguar transparencën.


Rezultati shihet sot në parlament si vatra ku shihen më mirë problemet dhe pasojat e problemeve: Ujqër e çakej të veshur me lëkure deleje që predikojnë….  hakmarrje, të përzjerë me dele që ulurasin si ujq që ….predikojnë paqe,- në një kakofoni përqeshëse ndaj popullit që dëgjon e shurdhohet dhe nuk kupton se si mund të zgjidhet kjo zallamahi 25 vjeçare.


Rezultati –dëshira për të emigruar, larg, Hipokritëve të politikës.


Mendoj se Maxhoranca duhet të kryejë deri në fund detyrat elëna dhe të miratuara nga BE, pa u tërhequr, duke bashkëpunuar me pjesën më të mirë të Opozitës.


Se si mund të bëhet kjo, duhet durim dhe bashkëpunim.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …