Tema Historike

Masat e ndërmarra të xhonturqve për osmanizimin a turqizimin edhe të mëtejmë të viseve të pushtuara nga kjo Perandori, në një formë a metodë më “moderne” nuk u pritën as me “lepe e peqe” dhe as me “lule e pekule” nga popullata shqiptare e Kosovës, revoltë kjo që u manifestua …

Debatet mbi prejardhjen e popujve në Ballkan kanë qenë historikisht të ngarkuara me dimensione politike, identitare dhe ideologjike. Në këtë hapësirë, historia, gjuha, antropologjia dhe, së fundmi, gjenetika janë përdorur jo rrallëherë si mjete për të legjitimuar narrativa kombëtare. Një shembull i tillë është teksti i autorit Miroslav Qosoviq mbi …

Prilli i vitit 1999 shënon kapitullin më të përgjakshëm të historisë moderne të Kosovës. Ndërsa makineria e vrasjeve e Sllobodan Millosheviçit po operonte me një egërsi sistematike në mbarë vendin, rajoni i Anamoravës, Zhegovcit dhe Karadakut (Këto rajone gjatë luftës së UÇK-së, ishin nën Zonën Operative të Karadakut, pra komunat …

Në një kohë kur historia e Sanxhakut shpesh deformohet ose anashkalohet, burimet austro-hungareze mbeten ndër dëshmitë më të rëndësishme për strukturën etnike dhe politike të këtij rajoni. Një ndër këto burime është edhe përshkrimi i konsullit dhe studiuesit austriak Theodor Ippen, i cili në fund të shekullit XIX jep një …

Shtëpia botuese “Bota shqiptare” nxori në dritë librin e autorit, Peter Lukas “Misioni Amerikan në Shqipëri”, përkthyer në gjuhën shqipe. Edhe autorët e tjerë e kanë portretizuar Enver Hoxhën dhe Mehmet Shehun, dy figurat qendrore në Shqipëri gjatë Luftës së Dytë Botërore, por askush nuk ka arritur t’i portretizojë ata …

Pushtuesi italian organizoi 50,000 ushtarë të mbështetur nga 51 njësi detare dhe 400 aeroplanë Ushtria e rregullt shqiptare kishte 15,000 trupa të pajisura keq, të cilët ishin trajnuar nga oficerë italianë. Historia e Shqipërisë është e befasishme. Ngjarje, data, luftëra, beteja, pushtime. çlirime si asnjë vend Ballkanik. Ndër këto data …

Përpjekjet e disa individëve, ish të burgosurve dhe e ishave të tjerë, me qëllim  për ta përvetësuar  të kaluarën heroike dhe revolucionare  prej LNDSH-së, LRBSH-së deri te Ushtria Çlirimtare e Kosovës,  në mos anakronike janë  përpjekje për deformimin i historisë, për rishkrimin e saj mbi baza partiake, për përvetësimin e  …

Protestat dhe demonstratat e Marsit dhe Prillit të vitit 1981, shënojnë fillimin e ndarjes definitive të forcave liridashëse shqiptare nga procesi i jugosllavizimit, i cili po manifestohej me politikën e ashtuquajtur të bashkim vëllazërimit të shqiptarëve me popujt sllavë. Për më tepër, qysh nga ajo kohë filloi edhe procesi i …

Një natë e mbushur me tmerr. Krismat shkundën fshatin, ulërimat e grave mbushën ajrin dhe burrat u ndanë me forcë nga familjet e tyre. Ishte 29 dhe 30 marsi i vitit 1999, kur forcat policore, ushtarake dhe paramilitare serbe, zbarkuan në fshatrat Irzniq dhe Beleg, duke kryer krimet më çnjerëzore. …

Historiografia jo vetëm turke por edhe ajo botërore e njeh luftën e Çanakalasë, duke i dhënë karakterin real të qëllimit dhe misionit të kësaj lufte të drejtë. Padyshim lufta e Çanakalasë bën pjesë ndër pikat më të ndritshme të historisë së kombit turk, reflektimi i së cilës nuk ka mbetur …

… Dhe kambanat ranë si asnjëherë më parë në pranverën e hershme të vitit 1981. Aty, ne mesin e mijëra vashave e djelmoshave, ku secili po kryente obligimin e vet kombëtar në mënyrën më të mirë të mundshme, s’ke si ndiheshe ndryshe veç se shqiponjë me krah! Rruga e lirisë, …

Demonstratat gjithëpopullore të Marsit dhe Prillit të viti 1981, shënuan kthesën vendimtare të ndarjes definitive të shqiptarëve të robëruar nga ish-RSFJ. Kërkesa për krijimin e një republike të shqiptarëve në Jugosllavi, shtrohej si nevojë strategjike e kohës, për të ruajtur identitetin kombëtar të shqiptarëve dhe për të krijuar parakushte për …

Ky studim nuk po ribotohet me qëllim të demaskimit apo demonizmit të arritjes së ndonjë marrëveshjeje të Kosovës me Serbinë, sepse sot raportet shqiptare-serbe nuk janë si ato të kohës së Esad Pashë Toptanit, Ahmet Zogut, të Fadil Hoxhës e të Ali Shukriut. Faktori shqiptar në Ballkan sot është shumëfish …

Marrëveshja e Ceno beg Kryeziut me Qeverinë jugosllave Disa të dhëna jo sa duhet të njohura për opinionin tonë lexues, lidhur me studimin e historianit, Zhivko Avramovski të titulluar: “Aksioni i Qeverisë jugosllave kundër regjimit të Zogut në Shqipëri përmes Ceno Beg Kryeziut (1926/1927)”. Ky studimi i historianit Zhivko Avramovski …

Njëra prej datave më të rëndësishme të historisë së popullit shqiptar, pa dyshim se është edhe Besëlidhja e Lezhës, e njohur edhe si “Lidhja Shqiptare e Lezhës”, Kuvendi i Lezhës, apo Liga e Princërve Shqiptarë. Kjo lidhje ka të bëjë me Kuvendi i Princërve Shqiptarë të viteve 1444, të cilët …

(Sabit Syla, Jakup Krasniqi, Nuri Bexheti, KOSOVA NË ARKIVAT E SHTETIT SHQIPTAR, 1950-1969 (Dokumente), Prishtinë, 2019)   Zakonisht, në çastet kur jam e lirë nga angazhimet e përditshme, i kushtoj kohë leximit të veprave të autorëve që i vlerësoj dhe i nderoj për kontributin e tyre të rëndësishëm dhe veprimtarinë …