Nezir Kraki: Nuk është e thënë që përgjithmonë të mbesim pa u bashkuar në një shtet

Nuk është e thënë se duhet me çdo çmim të mbesim Kosovë, edhe pse kemi paguar çdo çmim që të jemi Kosovë. Vij në këtë përfundim, sepse invadimi politik dhe juridik i shtetit të Kosovës e vërteton faktin se tash e tutje opsione të reja duhet të ngjizen, sepse nuk mund ta pranojmë që të jemi edhe për një shekull popull i nëpërkëmbur i trojeve të rrezikshme ballkanike. Nuk guxojmë as ta presim luftën e tretë botërore me shpresën se mos ridefinohet fati ynë në favorin tonë, derisa sot me duart tona i zhbëjmë përpjekjet e gjeneratave dhe historinë në të cilën u futem me shumë zor.

Pse atëherë të jemi Kosovë kur Kosovës me gjasë do t’i mbetet veç emri?! Të ndihemi pakicë dhe të rëndësisë së dytë në vendin tonë?! Të varemi nga 10 deputetë serbë në Kuvend për çdo ligj të rëndësishëm, e këta 10 serbë të jenë zot në Prishtinë e zot në Mitrovicë, derisa ne s’do guxojmë as të dukemi në asamblenë e tyre monoetnike?! Të tjetërsohemi për t’u pranuar nga disa, të bindur se ashtu siç ishim, në fakt kurrë s’kemi qenë dhe, kështu siç jemi s’mund të rrimë më?! Të shndërrohemi vullnetarisht në monedhë kusuri për pazare që ende s’i kuptojmë duke na u bërë e ditur se jemi pengesa e fundit e integrimit të Serbisë në BE, derisa do të duhej të ishte e kundërta?! Të mbesim në pritje të hapjes së kufirit për disa hallexhinj që do të dalin pa viza dhe do të kthehen prapë në vendin pa shtet ?! Të gjitha këto duhet t’i bëjmë vetëm që ta gënjejmë veten se e kemi Kosovën që e kemi ëndërruar… JO !

 

Pse atëherë të jemi Kosovë

 

Të jetojmë me serbë brenda e me shqiptarë jashtë ?! T’i fuqizojmë dhe t’i privilegjojmë agresorët historikë në dëm të viktimave shekullore?! Të ecim me frikë dhe kokulur nëpër tokën e Kosovës, aty ku jetojnë serbë, sepse do të vazhdojnë të ndihen të plotfuqishëm ?! Të jemi Kosovarë ne e Serbë ata, multietnikë ne, e të spastruar nga shqiptarët ata?! Dhe si popull, të mbesim, siç na patën lënë dhe siç ende kanë dëshirë të jemi, prezentë në pesë shtete, por të padukshëm në të pestat, d.m.th. të padukshëm në Ballkan. Pse atëherë duhet të kapemi për konturat fantazmë të një shteti që realisht nuk do jetë dhe i cili çdo ditë na bëhet edhe më i huaj ?! Këtë Kosovë mund ta kishim negociuar ndoshta edhe me Millosheviqin, se edhe ai prezencë serbe dhe serbizim të Kosovës ka dashur, asgjë më shumë. Po si mund të humbet lufta 16 vjet pas përfundimit të saj?! Lufta që nisi me plumb dhe u fitua me raketë, të humbet me laps në Bruksel ?! A i ka ndodhur kjo ndonjë populli në historinë e re, apo më kanë ikur mua disa episode të njerëzimit ?! Pse atëherë të jemi Kosovë kur Kosova për të cilën u vramë, u dhunuam e u dogjëm nuk do të ekzistojë, përveç në kokën e atyre që pushteti i verbon dhe paraja pa djersë i qetëson ?!

A nuk mendoni se ka ardhur koha që të mendojmë si shqiptarë, të kërkojmë si shqiptarë, të kërcënojmë madje si shqiptarë dhe të integrohemi si shqiptarë, nëse integrim do ketë një ditë? Ndryshe nuk do të dëgjohemi nga askush, sepse nuk peshojmë as për mirë e as për keq. Unë, p.sh., nuk mund të pranoj të jem kosovar pa Kosovë, se nëse mbes pa Kosovë, atëherë dua të jem shqiptar me Shqipëri. As Shqipëri e as Kosovë, kjo s’mund të jetë zgjidhje për ne. Nëse Kosova nuk do të jetë, atëherë mund të jetë Shqipëria. Dhe pikërisht kjo do duhej të ishte karta që nxirret në çdo tryezë bisedimesh, në çdo bisedë me aleatët tanë dhe në çdo rast ku flitet për fatin tonë. Përndryshe, nuk mund të ketë Ballkan të qetë, as Ballkan normal pa Kosovë normale dhe shqiptarë të rehatuar.

Dy popuj jemi këtu në Ballkanin e vonuar, ne dhe serbët. Serbët u rehatuan, e kanë një shtet bosht që çdo ditë fuqizohet, një republikë në Bosnjë dhe një krahinë në Kosovë tashmë. Populli serb e zgjodhi problemin dhe nesër kur do të krisin pushkët në Ballkan, të tria këto entitete do të bëhen një dhe prapë fuqitë e mëdha do ta favorizojnë të fortin. Ndërsa populli shqiptar ku po mbetet ? I shpërndarë në 4 shtete jashtë Shqipërisë dhe pa guxuar as të deklarohet si i tillë. Në Maqedoni, heshturazi po zhduket ndjenja e përkatësisë etnike në favor të përkatësisë fetare, në Kosovë po zbehet çdo gjë shqiptare në favor të asaj kosovare dhe për hatër të sakrificave që u bënë për këtë vend ishte e kuptueshme, por kjo vlen vetëm për ne, jo për serbët, se ata mbesin serbë. Në Luginën e Preshevës shqiptarët po asgjësohen me metoda sa fashiste, aq edhe të dhunshme derisa në Mal të Zi ka vite tashmë që të menduarit shqip kosiderohet si prapambeturi. Po ne ku do jemi ? Në fund na del që nëse gjërat mbesin kështu, në vitin 2030 vetëm në Shqipëri do të ketë shqiptarë dhe ne të tjerët do të jemi pakicat e shekullit të ri të endur nëpër shtete anormale dhe rrugica të integrimeve që nuk do të na çojnë shumë larg. Ndërkohë, do të jemi nën trysninë e presionit permanent që do të na mbetet mbi kokë, të sabotuar nga brenda dhe të rrethuar nga jashtë, nga armiku i njëjtë, i pandryshueshëm dhe i pamëshirshëm, me dhëmbë edhe më të mprehtë se tash.

 

Prandaj urgjentisht na duhen Shqipëria e fortë dhe Kosova funksionale. Nëse njëra nga këto nuk ndodh, duhet ta përdorim kartën brutale të opsioneve të frikshme për BE-në, por pragmatike për aleatët. Sepse, mos e harroni një gjë: Fuqitë e Mëdha e njohin historinë tonë, prandaj kërkojnë aleanca me popuj në Ballkan, e jo me shtete, ato kanë nevojë vetëm të sigurohen se ky apo ai popull është kompakt në tërësinë e tij dhe i qartë në prioritetet strategjike afatgjata, pavarësisht ku jetojnë pjesëtarë të atij populli. Aleanca me shtete 2 milionëshe nuk do ketë kurrë. (Autori i shkrimit është ligjërues i shkencave politike në Francë dhe Këshilltar i lartë për politikën e jashtme rajonale në Qendrën e Ekselencës pranë Ministrisë së Punëve të Jashtme të Shqipërisë)

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …